
lunes 23 de noviembre de 2009
¡Moretum en castellano!

miércoles 4 de noviembre de 2009
Moretum

excubitorque diem cantu praedixerat ales,
Simylus exigui cultor cum rusticus agri
tristia venturae metuens ieiunia lucis
membra levat vili sensim demissa grabato
sollicitaque manu tenebras explorat inertes
vestigatque focum, laesus quem denique sensit.
Parvolus exusto remanebat stipite fomes
et cinis obductae celabat lumina prunae.
Admovet his pronam summissa fronte lucernam
et producit acu stuppas umore carentis
excitat et crebris languentem flatibus ignem.
Tandem concepto, sed vix, fulgore recedit
oppositaque manu lumen defendit ab aura
et reserat clausae quae pervidet ostia clavis.
Fusus erat terra frumenti pauper acervos:
hinc sibi depromit quantum mensura patebat,
quae bis in octonas excurrit pondere libras.
Inde abit assistitque molae parvaque tabella,
quam fixam paries illos servabat in usus,
lumina fida locat; geminos tunc veste lacertos
liberat et cinctus villosae tergore caprae
pervertit cauda silices gremiumque molarum.
Advocat inde manus operi partitus utrique:
laeva ministerio, dextra est intenta labori.
Haec rotat adsiduom gyris et concitat orbem
(tunsa Ceres silicum rapido decurrit ab ictu)
interdum fessae succedit laeva sorori
alternatque vices. Modo rustica carmina cantat
agrestique suom solatur voce laborem,
interdum clamat Scybalen (erat unica custos,
Afra genus, tota patriam testante figura,
torta comam labroque tumens et fusca colore,
pectore lata, iacens mammis, compressior alvo,
cruribus exilis, spatiosa prodiga planta)
hanc vocat atque arsura focis imponere ligna
imperat et flamma gelidos adolere liquores.
Postquam implevit opus iustum versatile finem,
transfert inde manu fusas in cribra farinas
et quatit ac remanent summa purgamina dorso.
Subsidit sincera foraminibusque liquatur
emundata Ceres. Levi tum protinus illam
componit tabula, tepidas super ingerit undas
contrahit admixtos nunc fontes atque farinas,
transversat durata manu liquidoque coacto,
interdum grumos spargit sale. Iamque subactum
levat opus palmisque suom dilatat in orbem
et notat impressis aequo discrimine quadris.
Infert ince foco (Scybale mundaverat aptum
ante locum) testisque tegit, super aggerat ignis.
Dumque suas peragit Volcanus Vestaque partes,
Simylus interea vacua non cessat in hora,
verum aliam sibi quaerit opem neu sola palato
sit non grata Ceres, quas iungat comparat escas.
Non illi suspensa focum carnaria iuxta,
durati sale terga suis truncique vacabant,
traiectus medium sparto sed caseus orbem
et vetus adstricti fascis pendebat anethi:
ergo aliam molitur opem sibi providus aeris.
Hortus erat iunctus casulae, quem vimina pauca
et calamo rediviva levi muniebat harundo,
exiguo spatio, variis sed fertilis herbis.
Nil illi deerat ,quod pauperis exigit usus:
interdum locuples a paupere plura petebat.
Nec sumptus erat ullis, sed regula curae:
si quando vacuom casula pluviaeve tenebant
festave lux, si forte labor cessabat aratri,
horti opus illud erat. Varias disponere plantas
norat et occultae committere semina terrae
vicinosque apte circa summittere rivos.
Hic holus, hic late fundentes bracchia betae
fecundusque rumex malvaeque inulaeque virebant,
hic siser et nomen capiti debentia porra
grataque nobilium requies lactuca ciborum
..........crescitque in acumina radix
et gravis in latum dimissa cucurbita ventrem.
Verum hic non domini (quis enim contractior illo?),
sed populi proventus erat, nonisque diebus
venalis umero fasces portabat ad urbem:
inde domum cervice levis, gravis aere redibat
vix umquam urbani comitatus merce macelli.
Caepa rubens sectique famem domat area porri
quaeque trahunt acri voltus nasturtia morsu
intibaque et venerem revocans eruca morantem.
Tunc quoque tale aliquid meditans intraverat hortum.
Ac primum, leviter digitis tellure refossa,
quattuor educit cum spissis alia fibris,
inde comas apii gracilis rutamque rigentem
vellit et exiguo coriandra trementia filo.
Haec ubi collegit, laetum consedit ad ignem
et clara famulam poscit mortaria voce.
Singula tum capitum nodoso corpore nudat
et summis spoliat coriis contemptaque passim
spargit humi atque abicit. Servatum germine bulbum
tinguit aqua lapidisque cavom demittit in orbem.
His salis inspargit micas, sale durus adeso
caseus adicitur, dictas super ingerit herbas
et laeva vestem saetosa sub inguina fulcit:
dextera pistillo primum flagrantia mollit
alia, tum pariter mixto terit omnia suco.
It manus in gyrum: paulatim singula vires
deperdunt proprias; color est e pluribus unus,
nec totus viridis, quia lactea frusta repugnant,
nec de lacte nitens, quia tot variatur ab herbis.
Saepe viri nares acer iaculatur apertas
spiritus et simo damnat sua prandia voltu,
saepe manu summa lacrimantia lumina terget
immeritoque furens dicit convicia fumo.
Procedebat opus nec iam salebrosus ut ante
sed gravior lentos ibat pistillus in orbis.
Ergo Palladii guttas instillat olivi
exiguique super vires infundit aceti
atque iterum commiscet opus mixtumque retractat.
Tum demum digitis mortaria tota duobus
circuit inque globum distantia contrahit unum,
constet ut effecti species nomenque moreti.
Eruit interea Scybale quoque sedula panem,
quem laetus recipit manibus, pulsoque timore
iam famis inque diem securus Simylus illam
ambit crura ocreis paribus tectusque galero
sub iuga parentis cogit lorata iuvencos
atque agit in segetes et terrae condit aratrum.
miércoles 14 de octubre de 2009
CATULO, Carmen III
sábado 10 de octubre de 2009
Pyramus et Thisbe
¡Hola, hola! miren los que les traigo hoy, los primeros versos del mito de Píramo y Tisbe según lo narra Ovidio en sus Metamorfosis. Intenté hacer una combinación de hexámetro y narración de acuerdo a lo que va contando, y quedo más o menos lindo, jejeje. En fin, el mito es la fuente que toma Shakespeare para su Romeo y Julieta y narra la historia de dos bellos jóvenes que vivían al lado y se había enamorado perdidamente uno del otro, mas sus padres no permitían el casamiento. Resulta que en la pared común a ambas casas había una insignificante y casi imperceptible fisura por la cual los amantes a penas percibían sendos alientos. En estos versos se cuenta toda la primera parte del mito, de lo esnamorados y demás y dice que los amantes al mismo tiempo decían uno de cada lado de la pared "envidiosa pared, ¿por qué obstaculizas a los amantes? ¿Qué hacía falta para que permitieras que nosotros estemos unidos, o si esto es excesivo, para que te abrieras para los besos que deben ser dados? Y no somos ingratos, te confesamos que te debemos el hecho de que haya sido dado un tránsito para las palabras hasta los oídos que se aman". En fin, una triste historia narrada con bellas palabras que no quiero arruinar aventurando una traducción, así que aquí nomás les dejo ese pedasito y el texto latino, quizá luego les ponga la traducción en los comentarios.
“Pyramus et Thisbe, iuvenum pulcherrimus alter, v. 55
altera, quas Oriens habuit, praelata puellis
contiguas tenuere domo, ubi dicitur altam
coctilibus muris cinxisse Semiramis urbem.
notitiam primosque gradus vicinia fecit,
tempore crevit amor; taedae quoque iure coissent,
sed vetuere patres; quod non potuere vetare,
ex aequo captis ardebant mentibus ambo.
conscius omnis abest; nutu signisque loquuntur,
quoque magis tegitur, tectus magis aestuat ignis.
fissus erat tenui rima, quam duxerat olim,
cum fieret, paries domui communis utrique.
id vitium nulli per saecula longa notatum—
quid non sentit amor?—primi vidistis amantes
et vocis fecistis iter, tutaeque per illud
murmure blanditiae minimo transire solebant.
saepe, ubi constiterant hinc Thisbe, Pyramus illinc,
inque vices fuerat captatus anhelitus oris,
‘invide’ dicebant ‘paries, quid amantibus obstas?
quantum erat, ut sineres toto nos corpore iungi,
aut, hoc si nimium est, vel ad oscula danda pateres?
nec sumus ingrati: tibi nos debere fatemur,
quod datus est verbis ad amicas transitus auris.'
talia dīversā nequīquam sēde locūtī
sub noctem dixēre 'valē' partīque dedēre
oscula quisque suae non pervenientia contra." v. 80
jueves 8 de octubre de 2009
El facebook de Virgilio
lunes 21 de septiembre de 2009
Optimum initium veris!!!
viernes 18 de septiembre de 2009
Poema de Gilgamesh - Tablilla X, II-III
domingo 13 de septiembre de 2009
Exegi monumentum
Hoy les regalo (y a mí también ;D ) esta HERMOSÍSIMA Oda de Horacio. Quizá no sea la más rica líricamente hablando, ni tampoco la más larga (factores que en realidad no hacen a la belleza o no belleza del poema), pero sí es la que más profundo me llega a tal punto que se me erizan los pelos de los brazos cada vez que la recito o apenas oigo hablar de ella. ¿Por qué? Por que el hecho de que yo, una joven argentina, esté leyendo esta Oda en el año 2009, implica que cada una de las palabras que Horacio pronuncia son absolutamente ciertas. Esta Oda, que fue escrita alrededor del año
HORACIO - ODA III, 30
EXEGI monumentum aere perennius
regalique situ pyramidum altius,
quod non imber edax, non Aquilo impotens
possit diruere aut innumerabilis
annorum series et fuga temporum: 5
non omnis moriar multaque pars mei
uitabit Libitinam; usque ego postera
crescam laude recens, dum Capitolium
scandet cum tacita uirgine pontifex;
dicar, qua uiolens obstrepit Aufidus 10
et qua pauper aquae Daunus agrestium
regnauit populorum, ex humili potens,
princeps Aeolium carmen ad Italos
deduxisse modos. sume superbiam
quaestam meritis et mihi Delphica 15
lauro cinge uolens, Melpomene, comam.
Esta vez voy a romper con la costumbre y les voy a poner la traducción acá (la hice yo en Mayo del año pasado):
Llevé a término un monumento más perenne que el bronce
y más alto que el regio sitio de las pirámides
para que ni la voraz lluvia, ni el Aquilo desenfrenado
pueda derruir, ni aún la innumerable
serie de años, ni la fuga de los tiempos.
No moriré todo, y una [gran] parte mía
evitará a Libitina, yo, siempre joven
creceré por una alabanza futura, mientras al Capitolio
subirá con la silenciosa virgen el pontífice.
Se dirá que, por donde mete ruido el violento Áufido
y por donde Dauno, pobre de agua, reinó
sobre pueblso agrestes, desde humilde, poderoso [seré],
el primero en deducir el canto de los Eolios
a los metros itálicos. Asume el orgullo
obtenido por los méritos y a mí, con délficos
laureles ciñe benévola la cabellera, oh Melpómene.
Creo que habla por sí misma, no?, pero les dejo tres citas que me llaman especialmente la atención ( en el orden del poema):
· vv. 1-2 "aere perennius / regalique situ pyramidum altius" ---> "más perenne (per - annos) que el bronce y que el regio sitio de las pirámides" ---> Horacio es consciente, 2032 años atrás, que todo eso era sólo pasajero, efectivamente, las pirámides hoy son ruinas, ricas, desde luego, para el conocimiento de la historia, pero ruinas. La poesía de Horacio es tan poesía como era cuando él la compuso ;D
· v. 6 "non omnis moriar" ---> "no moriré todo" ---> efectivamente, no murió del todo, aquí tenemos una parte de él =D.
· v. 8 "crescam laude recens" ---> "creceré por una alabanza futura"
Como no podría faltar, les dejo mi recitación de
En fin, espero que puedan disfrutarlo tanto como yo lo disfruto.
Un abrazo con el cariño de siempre,
Dido
P.S.: Para vos CARIssima, que sé que sientes este poema tanto como yo ;P.
viernes 11 de septiembre de 2009
Ὑπὸ τὴν σὴν εὐσπλαγχνίαν
viernes 4 de septiembre de 2009
Mito de Prometeo y Epimeteo - Según Protágoras en el homónimo diálogo de Platón.

